Truy cập nội dung luôn

 

Chào mừng bạn đến với Trang thông tin điện tử Huyện Châu Thành - Tỉnh Tiền Giang

Liên kết Liên kết

Thống kê Thống kê

  Đang truy cập : 1
  Hôm nay: 289
  Tổng lượt truy cập: 156751

Chi tiết tin

“Làng tiến sĩ”, niềm tự hào của cư dân vùng đất Vĩnh Kim
10/05/2019

Nằm ven dòng Rạch Gầm hiền hòa đầy ắp phù sa, xã Vĩnh Kim, huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang không chỉ nổi tiếng với đặc sản vú sữa mà còn là một vùng đất sản sinh ra nhiều nhân tài, trí thức yêu nước, như nữ thi sĩ Đỗ Liên đã nói “Chợ Giữa nhiều trang danh điện ngọc; Vĩnh Kim lắm kẻ học liên trì”. Thật vậy, xã Vĩnh Kim còn được biết đến là một “Làng tiến sĩ” có tiếng của khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long.

Theo tư liệu của Ủy ban Nhân dân  xã Vĩnh Kim, địa phương có khoảng một chục vị Tiến sĩ, trong đó một số người đã được phong hàm Giáo sư và Phó Giáo sư. Đó là: Tiến sĩ Phan Hiển Đạo; Tiến sĩ Trương Tấn Ngọc; GS.TS-Viện sĩ Trần Văn Khê; GS.TS Trần Quang Hải; GS.TS-Nhạc sĩ  Nguyễn Văn Nam; PGS.TS Nguyễn Tấn Phát và PGS.TS Phạm Đình Hùng. Theo tài liệu, Tiến sĩ Phan Hiển Đạo, sinh năm 1822, tại làng Vĩnh Kim Đông, đậu tiến sĩ năm 1856, đời vua Tự Đức (1848-1883), được bổ chức Đốc học tỉnh Định Tường. Năm 1861, thực dân Pháp chiếm Định Tường, ông lui về ở ẩn tại quê nhà để tỏ lòng bất hợp tác với giặc. Nhiều lần thực dân Pháp sai Tôn Thọ Tường tới vừa dụ dỗ, mua chuộc; vừa ép buộc ông ra làm việc, dù ông đã kiên quyết từ chối, nhưng vẫn bị người đời hiểu nhầm. Để tỏ lòng tiết liệt với quê hương, đất nước, ông thà uống thuốc độc quyên sinh để tỏ cái tâm trong sáng của mình và nhằm xóa bỏ cái oan ức ô danh ở đời. Ông mất năm 1864, lúc mới 42 tuổi. Trên mộ ông giờ đây vẫn còn dòng chữ: “Niên Pháp lang khấu Quốc thống vong công bất khuất-Tử tán ư Vĩnh Kim Đông chi Hương”.

Trong lĩnh vực âm nhạc, Vĩnh Kim có đến ba vị Giáo sư, Tiến sĩ về ngành âm nhạc. Sinh trưởng trong dòng họ có truyền thống âm nhạc cả bốn đời ở vùng đất nổi tiếng với bộ môn ca nhạc tài tử, cố GS.TS Trần Văn Khê đã hấp thụ được tinh anh cội nguồn âm nhạc dân tộc và không ngừng nghiên cứu, gìn giữ, bảo tồn, phát triển, truyền bá khắp thế giới. Bảo vệ thành công luận án tiến sĩ Văn chương, chuyên ngành Nhạc học tại Đại học Sorbonne (Pháp), TS Trần Văn Khê đã được mời thỉnh giảng tại các trường đại học lớn ở 67 nước trên thế giới. Ông đã đem âm nhạc dân tộc Việt Nam tham dự hơn 200 hội nghị quốc tế về âm nhạc, được ghi tên trong 6 Bách khoa Từ điển trên thế giới. Với tài năng và sự cống hiến của ông trong lĩnh vực âm nhạc dân tộc, GS.TS Trần Văn Khê đã đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng ở các đơn vị nghiên cứu về âm nhạc truyền thống ở Việt Nam và quốc tế… Ông đã được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng nhất (1999); Chính phủ Pháp tặng Bảng vàng danh dự những người có công dạy đại học Pháp; Canađa tặng bằng Tiến sĩ danh dự Đại học Ottawa và Đại học Monctone; UNESCO tặng Giải thưởng lớn về âm nhạc (1981); Giải thưởng quốc tế về Dân tộc nhạc học Nhật Bản (1994-1995) và rất nhiều giải thưởng khác.

Điều thú vị là cố GS.TS Trần Văn Khê còn có một người con cũng nối nghiệp nghiên cứu về lĩnh vực âm nhạc dân tộc là GS.TS Trần Quang Hải, sinh ngày 13-5-1944, đậu tiến sĩ Dân tộc nhạc học năm 1973. Là nhạc sĩ Việt Nam duy nhất đã trình diễn khoảng 3.000 buổi giới thiệu nhạc Việt Nam tại 65 quốc gia trên thế giới; 1.500 buổi cho học sinh các trường học ở Châu Âu; giảng dạy tại hơn 120 trường đại học trên thế giới; tham dự hơn 130 liên hoan âm nhạc quốc tế… Ông từng được tặng thưởng Huy chương vàng của Hàn lâm viện Văn hóa Á châu (1986); Tiến sĩ Danh dự của International - Hoa Kỳ (1987); Giải thưởng đặc biệt của Đại hội thế giới về đàn môi (1998) và năm 2002, vinh dự được Tổng thống Pháp Jacques Chirac tặng Bắc đẩu Bội tinh. Ngoài ra, Vĩnh Kim còn có GS.TS-Nhạc sĩ Nguyễn Văn Nam với chuyên ngành âm nhạc hàn lâm. Năm 11 tuổi (1947), ông đã theo người cậu là Phạm Ngọc Lân (nguyên Phó Văn phòng Trung ương cục miền Nam) vào bưng biền tham gia kháng chiến và tập kết ra miền Bắc vào học trường Âm nhạc Việt Nam. Năm 1966, ông được cử sang Liên Xô học chuyên ngành sáng tác âm nhạc tại Nhạc viện Leningrad và bảo vệ thành công luận án tiến sĩ Âm nhạc ngành sáng tác vào năm 1974; năm 1978, bảo vệ thành công tiếp luận án tiến sĩ Lý luận âm nhạc tại Nhạc viện Leningrad. GS.TS-Nhạc sĩ Nguyễn Văn Nam là nhạc sĩ hai bằng tiến sĩ, viết nhạc giao hưởng nhiều nhất Việt Nam, trong đó có bản giao hưởng số 8: “Quê hương-Đất nước tôi” viết tặng quê hương Tiền Giang.

Ở các lĩnh vực khác, làng tiến sĩ này còn có Tiến sĩ Thú y Trương Tấn Ngọc lại là người đầu tiên tìm ra vi trùng dịch hạch và tên của ông đã được đặt tên cho loại vi trùng này “Ngoccique”; PGS.TS Nguyễn Tấn Phát, từng làm Thứ trưởng Bộ Giáo dục-Đào tạo, Ủy viên Trung ương Đảng hai khóa 1996-2001 và 2001-2006; PGS.TS Phạm Đình Hùng, bảo vệ thành công luận án tiến sĩ Hóa học tại Cộng hòa liên bang Đức. Ngoài những vị Giáo sư, Tiến sĩ từng nổi tiếng nêu trên, lớp hậu bối sau này ở làng tiến sĩ Vĩnh Kim còn có TS Lâm Chí Hùng ở ấp Vĩnh Hòa bảo vệ luận án tiến sĩ tại Canada; TS Phạm Xuân Quang ở ấp Vĩnh Thạnh bảo vệ thành công luận án tiến sĩ tại Mỹ…

Bên cạnh là vùng đất có truyền thống hiếu học, Vĩnh Kim còn là cái nôi của cách mạng trong thời kỳ đầu thành lập Đảng (nơi thành lập chi bộ An Nam cộng sản Đảng, Đông Dương cộng sản Đảng đầu tiên tại Nam Kỳ vào cuối năm 1929) và trong cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ năm 1940; đồng thời là mảnh đất lành đã từng được nhiều vị lão thành cách mạng tiền bối đến tuyên truyền chủ nghĩa yêu nước, chủ nghĩa cộng sản như: Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh, Nguyễn Sinh Sắc (thân sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh), Chủ tịch Tôn Đức Thắng và các đồng chí Nguyễn An Ninh, Ngô Gia Tự, Lê Duẩn, Phạm Hùng… Đặc biệt, ở ấp Vĩnh Hòa của xã Vĩnh Kim còn là quê của ông ngoại của Bác Tôn gái là nhà nho Trần Đình Túy (1861-1923). Ngôi nhà của ông từ xưa đến giờ ở ấp Vĩnh Hòa đã ghi lại nhiều dấu ấn của Bác Tôn trong thời gian ở và hoạt động cách mạng tại tỉnh Mỹ Tho (xưa), được Ủy ban Nhân dân tỉnh Tiền Giang công nhận là di tích văn hóa lịch sử cấp tỉnh vào năm 2000.

Theo nhận xét của TS Sử học Nguyễn Phúc Nghiệp (Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Tiền Giang), xã Vĩnh Kim từ xưa đến nay luôn là vùng đất quý, sản sinh ra nhiều nhân tài (cụ thể là các tiến sĩ) và hào kiệt đã có những đóng góp xuất sắc ở nhiều lĩnh vực khoa học, nghệ thuật và sự nghiệp cách mạng…trong nước và quốc tế… Do đó, nhắc đến Vĩnh Kim là nhắc đến “Làng tiến sĩ” có thể được xem là “độc nhất vô nhị” ở các tỉnh Đồng bằng Sông Cửu Long và đây cũng chính là niềm tự hào của người dân ở tỉnh Tiền Giang, nhất là cư dân ở vùng đất Vĩnh Kim.

NGUYỄN HỮU

 

 

 

 

Tương phản
Đánh giá bài viết(0/5)

Hình ảnh Hình ảnh

Slideshow Image 1 Slideshow Image 1 Slideshow Image 1 Slideshow Image 1 Slideshow Image 1 Slideshow Image 1 Slideshow Image 1